Congres Big Five in de praktijk

Het congres Big Five in de praktijk is bedoeld voor gz-psychologen, klinisch psychologen, ontwikkelingspsychologen, schoolpsychologen, A&O-psychologen en loopbaanbegeleiders.

Dr. W. (Wim) Bloemers is afgestudeerd persoonlijkheidspsycholoog en filosoof. Sinds 1999 is hij verbonden aan de Open Universiteit als docent Arbeids- en Organisatiepsychologie. Daarnaast adviseert hij organisaties op het gebied van assessment.

Dr. S.J.T. (Susan) Branje is universitair hoofddocent en –onderzoeker bij de Onderzoeksgroep Adolescentie en de opleiding Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Utrecht.

Prof. dr. W.K.B. (Wim) Hofstee is emeritus hoogleraar Psychologie, Rijksuniversiteit Groningen.

Drs. M.H.B. (Marijke) Jongbloed is orthopedagoog, werkzaam als coördinerend onderzoeker bij Bureau ECPO, Den Haag, en docent GITP-PAO en supervisor NVO

Drs. S.P.M. (Servé) Frissen is klinisch psycholoog/psychotherapeut. Hij is werkzaam als klinisch psycholoog in het Academisch Ziekenhuis Maastricht, onder meer ten behoeve van de PAAZ (poli en klinisch). Daarnaast is hij betrokken bij medisch-psychologische problematiek.

Drs. B.P.N. (Barend) Koch is psycholoog en vennoot bij Van der Maesen | Koch HRM-advies, Haarlem.

Drs. R.M. (Ineke) Mosterman is klinisch psycholoog, eerstelijnspsycholoog en psychotherapeut, werkzaam in eigen praktijk, Psychologenpraktijk Elf.

Prof. dr. K.I. (Karen) van Oudenhoven-van der Zee is hoogleraar Organisatiepsychologie, Culturele diversiteit en Integratie en directeur van het Instituut voor Integratie en Sociale Weerbaarheid bij de Rijksuniversiteit Groningen.

Prof. dr. B. (Boele) de Raad is emeritus hoogleraar psychologie, Rijksuniversiteit Groningen.

Programma

08.30 uur Ontvangst en registratie

09.15 uur Opening door dagvoorzitter, prof. dr. K.I. van Oudenhoven-van der Zee

09.30 uur Dekkingsgraad van de Big Five, prof. dr. B. de Raad

Na een korte historie van persoonlijkheidsvragenlijsten en de rol van de psycholexicale benadering hierin, wordt de vraag gesteld wat de betekenis is van het Big Five model en de bijbehorende vragenlijsten, zowel binnen de eigen taal/cultuur als crosscultureel. De belangrijkste vraag is eigenlijk steeds in hoeverre persoonlijkheidsvragenlijsten het domein van eigenschappen voldoende weergeven.

10.15 uur Persoonlijkheidsbeoordeling: Restyling, prof. dr. W.K.B. Hofstee

Persoonlijkheid is een kwestie van beoordelen, niet van 'meten'.De volgende aspecten van verantwoorde persoonlijkheidsbeoordeling vinden hun neerslag in de Five-Factor Personality Inventory:
(1) Inschakeling van derden als beoordelaars
(2) Vermijden van relatieve schalen en klassieke statistiek, die de beoordeling vertekenen
(3) Het dilemma van dimensionele versus typologische opvattingen wordt ondervangen door het 'afgekort-circumplexmodel' van de FFPI

11.00 uur Pauze

11.30 uur Persoonlijkheidsontwikkeling van jongeren, volwassenen, ouderen, dr. S.J.T. Branje

Persoonlijkheidskenmerken worden vaak beschouwd als biologisch gebaseerde disposities, die gevormd worden in de kindertijd en adolescentie en stabiliteit vertonen over tijd. In deze presentatie wordt de vraag gesteld in hoeverre de Big 5 persoonlijkheidskenmerken stabiel zijn en op welke manier de Big 5 ontwikkelen over de levensloop. Er wordt ingegaan op de rol van levensloopgerelateerde, normatieve ontwikkeling en de rol van levensgebeurtenissen en roltransities in de verandering van persoonlijkheid.

12.15 uur De Big Five en het assessment, dr. W. Bloemers

Er zijn tegenwoordig veel goede Big 5 of Big 6 vragenlijsten in de handel. Maar is een vragenlijstscore voldoende voor verantwoorde persoonsbeoordeling? Moeten niet interview- of simulatie en vragenlijstgegevens met elkaar gecombineerd worden? In deze presentatie zullen enkele aansprekende voorbeelden van Big Five gedrag uit de assessmentpraktijk getoond worden. Betoogd zal worden dat het meeste Big Five gedrag in simulaties goed beoordeelbaar en scoorbaar is en dat professionele diagnostiek in de A&O psychologie moet bestaan uit het combineren van vragenlijstgegevens en gedragsobservaties.

13.00 uur Lunch

14.00 uur Parallelsessies ronde 1

15.00 uur Pauze

15.30 uur Parallelsessies ronde 2

16.30 uur Afsluiting en borrel

Parallelsessies

Sessie 1 - Toepassing FFPI in de klinische praktijk, drs. R.M. Mosterman

Het laten invullen van de FFPI door zowel de cliënt als door anderen die de cliënt goed kennen, blijkt een efficiënte screeningsmethode te zijn voor het signaleren van mogelijk aanwezige persoonlijkheidspathologie en het risico op drop-out. Bovendien biedt deze methode aanknopingspunten voor gerichte interventies ter verbetering van het therapieresultaat. In deze presentatie wordt ingegaan op de concrete toepassing in de dagelijkse eerste- of tweedelijns praktijk.

Sessie 2 - Interpretatie van testscores, drs. S.P.M. Frissen

In deze sessie zal met name de verbinding gelegd worden tussen de theorie van de Big Five en de praktijk van het begrijpen/beschrijven van psychopathologie. Relaties met andere klinisch-diagnostische methoden, waaronder structurele diagnostiek, worden daarbij ook gelegd. Ook is er aandacht voor predicties ten aanzien van psychotherapeutische mogelijkheden en indicatiestellingen. De Big Five worden in dit verband gepresenteerd als een structurele basis voor het schrijven van een handleiding in het omgaan met de patiënt.

Sessie 3 - Toepassing van persoonlijkheidsvragenlijsten bij indicatiestelling voor het speciaal onderwijs, drs. M.H.B. Jongbloed

Bij indicatiestelling voor het speciaal onderwijs staat de vraag centraal: heeft dit kind behoefte aan extra onderwijszorg? Zo ja, in welke vorm? Wat is de achterliggende problematiek of stoornis die maakt dat deze zorg nodig is? In de sessie gaan we na - aan de hand van casuïstiek - of de onderzoeksvragen (hypothesen) die in dit type onderzoek naar voren komen wel of niet beantwoord kunnen worden met resultaten uit persoonlijkheidsvragenlijsten.

Sessie 4 - Toepassing van persoonlijkheidsvragenlijsten bij beroepskeuze en loopbaanbegeleiding, drs. B.P.N. Koch

In deze interactieve sessie maken we duidelijk welke rol persoonlijkheid kan spelen bij het kiezen van beroepen en loopbanen.

Accreditatie wordt aangevraagd bij NIP, NIP-NVO en FGZP.