Ouderen en verslaving blijkt een toenemend probleem in de gezondheidszorg. Recente cijfers maken inzichtelijk dat het aantal ouderen dat hulp zoekt bij verslavingsproblemen de laatste jaren fors is toegenomen. Niet alleen neemt alcoholmisbruik toe onder ouderen, maar ook wordt een toenemende afhankelijkheid van andere verdovende middelen en psychofarmaca (benzodiazepinen) gerapporteerd. In verpleeg- en verzorgingshuizen zou ongeveer tien procent van de bewoners alcohol gerelateerde problemen vertonen. Anderzijds zien instellingen in de verslavingszorg en in de GGZ een toename van het aantal oudere cliënten met ernstige verslavingsproblematiek in combinatie met allerlei somatische- en cognitieve klachten. Kortom, tijd om ons als psychologen te verdiepen in beide werelden.
In het komende Voorjaarscongres willen de Secties Psychologen in de Ouderenzorg en Verslavingspsychologie van het NIP u een overzicht bieden van de huidige stand van zaken op het gebied van ouderen en verslaving: prevalentie, diagnostiek, preventie en behandeling van met name alcoholproblematiek en benzodiazepinenverslaving bij ouderen. Het programma bestaat uit zowel plenaire lezingen als workshops waarin diverse deelthema’s besproken zullen worden, onder meer aan de hand van casuïstiek. In de plenaire lezingen wordt ingegaan op alcoholproblemen onder ouderen door Dick van Etten en de prevalentie van benzodiazepinenverslaving door dr. Richard Oude Voshaar. Het congres zal worden afgesloten door een voordracht van een internationaal befaamde spreker op het gebied van ouderen en verslaving, prof. David Oslin. Prof. Oslin is verbonden aan de University of Pennsylvania en de Center for Studies on Addiction.
Tevens zal op deze dag de ledenvergadering van beide secties plaatsvinden. De ledenvergaderingen zijn ook voor belangstellende niet-leden toegankelijk.
Het programma is samengesteld door het Nederlands Instituut voor Psychologen (NIP), te weten de Sectie Psychologie in Ouderenzorg (SPO) en de Sectie Verslavingspsychologie.
Het congres Ouderen en verslaving: Wat elke psycholoog moet weten vindt plaats op donderdag 3 juni 2010 in De Eenhoorn in Amersfoort. Deze locatie is
uitstekend bereikbaar, zowel met eigen als met openbaar vervoer.
De deelnamekosten bedragen € 255,- (incl. btw) per persoon. Dit bedrag is inclusief congresmateriaal, koffie/thee, lunch en borrel. Voor NIP-leden geldt het speciale tarief van € 205,- (incl. btw). Tot het congres wordt aan een beperkt aantal studenten toegang verleend voor € 85,- (incl. btw).
U kunt zich inschrijven via de knop 'inschrijven'. Na inschrijving voor het congres ontvangt u een bevestiging en separaat een factuur. Ongeveer twee weken
voorafgaand aan de bijeenkomst ontvangt u een routebeschrijving en verdere informatie.
Annuleringen worden alleen schriftelijk geaccepteerd. Bij annulering t/m 20 mei 2010 wordt € 35,- administratiekosten in rekening gebracht. Na 20 mei 2010 kunnen wij geen restitutie verlenen.
Cursussen & Congressen
T: (030) 638 36 38
F: (030) 638 39 90
E: congressen@bsl.nl
www.bsl.nl/cuco
Liesbeth van Beemen-Bosma, gz-psycholoog, werkzaam bij Bouman GGZ Rotterdam als behandelcoördinator Boumankliniek, afdeling Neuropsychiatrie.
Huib van Dis, voorzitter sector Gezondheidzorg NIP, Universiteit van Amsterdam.
Dick van Etten, specialistisch verpleegkundige GGZ, trainer, Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie en beleidsmedewerker Centrum Maliebaan, Zeist en Utrecht.
Maarten Jansen op de Haar, klinisch psycholoog, programmacoördinator Psychiatrie en Middelenafhankelijkheid Ouderen, Reinier van Arkelgroep, Centrum voor Ziekenhuis- en Ouderenpsychiatrie, ’s-Hertogenbosch.
Marion Klaver, gz-psycholoog, cognitief gedragstherapeut VGCT, hoofdbehandelaar Amsta, verpleeghuis de Poort, afdeling Korsakov in Amsterdam.
GertJan Meerkerk, senior onderzoeker, onderzoeksbureau IVO, Rotterdam.
Bianca Mooi, gz-psycholoog, onderzoeker, Symfora groep, Amersfoort.
David Oslin, University of Pennsylvania, Pennsylvania, United States of America.
Richard Oude Voshaar, epidemioloog en ouderenpsychiater afdeling Psychiatrie van het UMC St. Radboud en circuit Ouderen van de GGZ Nijmegen, onderdeel van ProPersona. Daarbij werkt hij ook als senior wetenschappelijk medewerker bij de afdeling Ouderen van het Trimbos instituut.
Dineke de Ritter, klinisch psycholoog, GGz Breburg Zorggroep Senioren en Ouderen, Breda.
Gerard Schippers, hoogleraar Verslavingsgedrag en Zorgevaluatie, Amsterdam Institute for Addiction Research (AIAR), Jellinek (Arkin) en Academisch Medisch Centrum - Divisie Psychiatrie, hoofdredacteur Tijdschrift Verslaving.
Ellen Vedel, gz-psycholoog, cognitief gedragstherapeut VGCT, behandelcoördinator Curatieve Verslavingszorg Jellinek, Amsterdam.
09.00 uur Ontvangst en registratie
09.30 uur Opening door de dagvoorzitter
Huib van Dis
09.45 uur Inleiding ‘alcoholgebruik bij ouderen’: prevalentie, diagnostiek en
behandelmogelijkheden
In deze voordracht wordt ingegaan op de toename van de alcoholhulpvraag van
55-plussers bij de instellingen voor verslavingszorg, het vroegsignaleren en de
ontwikkelde behandelinterventies voor deze doelgroep.
Dick van Etten
10.30 uur Benzodiazepinen en ouderen; moet de psycholoog de arts corrigeren?
Veel ouderen in Nederland gebruiken langdurig benzodiazepinen. Dit staat in scherp
contrast met de richtlijnen voor behandeling van slaap- en angststoornissen, waarin
benzodiazepinen slechts een beperkte plaats innemen. Na een korte inleiding over
de voors en tegens van langdurig gebruik, wordt ingegaan op de voorwaarden en
mogelijkheden om langdurig benzodiazepinengebruik bij ouderen succesvol aan te
pakken.
Richard Oude Voshaar
11.15 uur Koffiepauze
11.45 uur Parallelsessie 1
12.45 uur Lunchpauze
13.30 uur Ledenvergadering SPO en sectie verslavingspsychologie
14.15 uur Parallelsessie 2
15.15 uur Theepauze
15.45 uur Engelstalige lezing: bringing addiction treatment to the elderly:
the role of treatment preference and models of care
Nearly a third of the life cycle is spent post retirement. For some this time is negatively
affected by an addiction. However, the treatment needs and treatment preferences of
older adults is seldom considered in addiction treatment services. Indeed, most older
adults with an addiction rarely engage in specialty care addiction services. This lecture
will provide an overview of addiction treatment preferences for older adults and how
treatment services can be delivered to enhance treatment outcomes. Treatment
models to be discussed include peer support, psychotherapies, and medication
management.
David Oslin
16.30 uur Afsluiting door de dagvoorzitter
16.45 uur Einde en informele afsluiting
U kunt twee van de acht parallelsessies volgen. U kunt op de inschrijfkaart aangeven welke sessies uw voorkeur hebben.
1. Vroegsignalering van middelenmisbruik bij ouderen
Vroegsignalering is een aantoonbaar effectieve wijze van preventie van middelenproblematiek bij jongeren en jongvolwassenen. Dat dit ook geldt voor ouderen (55+) ligt voor de hand maar is nog nauwelijks aangetoond. Besproken zullen worden de specificaties waaraan vroegsignalering moet voldoen om effectief te zijn, wie het kan en moet uitvoeren en welke barrières er te bedenken zijn bij ouderen.
Gerard Schippers
2. Veilig drinken op leeftijd: screening en behandeling van alcoholproblematiek bij ouderen
De trainingsmodule Veilig drinken op leeftijd beschrijft het herkennen en bespreken van riskant drinken en alcoholafhankelijkheid bij ouderen in de eerstelijns gezondheidszorg. Uitgangspunt is een klachtgerichte werkwijze, waarbij de gezondheidswerker op basis van somatische of psychische klachten van de patiënt het drinkgedrag bespreekt en de patiënt ondersteunt bij het beperken van het alcoholgebruik. Tijdens de workshop wordt de module kort toegelicht, waarna er
ruimte is voor discussie over praktische relevantie en aanbevelingen voor implementatie.
Gert-Jan Meerkerk
3. Psychiatrie en middelenafhankelijkheid bij ouderen/motiverende gespreksvoering
Bij middelenafhankelijkheid onder ouderen gaat het primair om alcohol. Het tweede middel is benzodiazepinen. Meestal is het middelengebruik verborgen. Veel ouderen met een riskante gewoonte komen in beeld doordat hulp gevraagd wordt voor andere psychiatrische problemen en/of voor lichamelijke klachten. Het is van belang de middelenafhankelijkheid tijdig te herkennen en de oudere te motiveren voor behandeling. Ook zal in de workshop aandacht besteed worden aan de interactie tussen de verschillende middelen en samenhang tussen middelenafhankelijkheid en andere psychiatrische beelden.
Maarten Jansen op de Haar
4. Ouderen en de gevolgen van alcoholmisbruik
Langdurig alcoholmisbruik beschadigt het brein. Zowel ouderen als jongeren vormen daarbij een specifieke risicogroep. We gaan in deze workshop in op het syndroom van Korsakov, alcohol dementie en mildere vormen van cognitieve schade bij alcohol misbruik.
Liesbeth van Beemen-Bosma
5. De behandeling van cliënten met het syndroom van Korsakov
De toepasbaarheid van probleemgerichte- en oplossingsgerichte therapie bij cliënten met het syndroom van Korsakov zal besproken en geïllustreerd worden. Hierbij zal specifiek aandacht zijn voor de omgang met motivatie, een gebrek aan ziekte-inzicht en verslavingsgedrag.
Marion Klaver
6. Psychosociale interventies bij benzodiazepineafhankelijkheid
Naast de medische begeleiding worden ook psychosociale interventies toegepast bij de begeleiding/behandeling van (oudere) patiënten die afhankelijk zijn van voorgeschreven geneesmiddelen. Tijdens deze workshop zal de begeleiding/behandeling van deze patiëntengroep besproken worden zoals deze op dit moment binnen de Jellinek wordt toegepast.
Ellen Vedel
7. Het systeem van de oudere met middelenmisbruik: de kansen en de valkuilen
De systeemtheoretische benadering en systeemtherapie zijn zinvol gebleken bij de behandeling van ouderen met middelenmisbruik. Deze workshop behandelt hoe het systeem als motiverende factor voor de behandeling gebruikt kan worden, maar ook de ondermijnende aspecten.
Bianca Mooi
8. Behandeling bij ouderen: de mogelijkheden en aandachtspunten bij deze doelgroep
Workshop over de specifieke kenmerken en de mogelijkheden & beperkingen waarmee de behandelaar rekening dient te houden bij de behandeling van deze doelgroep.
Dineke de Ritter
Vul hieronder uw eigen naam en het e-mailadres van uw kennis in om hem of haar op de hoogte te brengen deze bijeenkomst