Symposium Communicatie bij hersenletsel

Het congres is bestemd voor professionals die te maken hebben met mensen met hersenletsel:

• Revalidatieartsen
• Neuropsychologen
• Psychiaters
• Verpleegkundigen
• Fysiotherapeuten
• Ergotherapeuten
• Logopedisten
• Maatschappelijk werkers
• Creatief therapeuten
• Activiteitenbegeleiders
• Consulenten
• Huisartsen

Ook voor hbo-studenten en docenten richting Social Work, Verpleegkundige studies en Psychologie is dit symposium interessant.

Programma

Dagvoorzitter: Jaap Driest

13.00         Ontvangst met muziek van de gelegenheidsband van studenten creatieve
                  therapie.
                  Deze band zal gedurende de middag steeds spelen i.s.m. Ger en Jakob

13.30         Centrale lezing: De aanleiding

13.40         Intermezzo film

13.45         Centrale lezing: Samen spreken over herstel bij hersenletsel

14.05         Intermezzo film 

14.10         Centrale lezing: Communicatie in de trialoog

14.30         Intermezzo film

14.35         Overhandiging boek aan redactie door Gabrielle Delhaes (uitgever)

14.40         Veiling van 5 à 6 kunstwerken, o.l.v. veilingmeester Jaap Driest

15.00         Pauze 
                  Mogelijkheid tot aanschaffen van de overige kunstwerken.
                  Traktaties door werknemers van stichting Boogh uit Baarn.

15.45         Workshops  

16.30         Afsluitende borrel

De plenaire lezingen

De aanleiding
Ger Monden en Ellen Witteveen

Hersenletsel verandert het leven van het ene op het andere moment. De actieve burger wordt patiënt of mantelzorger. Men krijgt te maken met een grote hoeveelheid hulpverleners. Hoe leert men zich bewegen in deze ‘nieuwe’ wereld? Het gaat om het leren communiceren over het eigen herstel. Het gaat ook om de manier waarop men de greep op het eigen leven weer terug kan krijgen. In deze lezing wordt vanuit het cliëntperspectief ingegaan op de ervaringen van hulpvragers met hulpverleners welke de aanleiding waren tot het project ‘Goeie Snap van elkaar’.

Samen spreken over herstel bij hersenletsel
Henriette Visser

Hersenletsel heeft vaak langdurige gevolgen voor het leven van alle betrokkenen.
Dikwijls blijkt een lange periode van medisch, persoonlijk en sociaal herstel nodig te zijn, voordat evenwicht en kwaliteit van leven hervonden zijn.
Hoe kunnen mensen met hersenletsel, hun naasten en professionals elkaar vinden, elkaar verstaan en samen op weg gaan? Hoe kan de zorg in alle fasen zo ingericht zijn dat sprake is van wenselijke en effectieve herstelondersteuning? In vogelvlucht wordt bij deze vragen stil gestaan. Een lijn wordt geschetst en accenten worden benoemd zoals deze naar voren komen in de onderscheiden fasen van het herstelproces.

Communicatie in de trialoog
Jean Pierre Wilken

Om tot goede herstelondersteuning te komen is een goed communicatie onontbeerlijk. In het boek Communicatie bij Hersenletsel staat deze communicatie centraal. Het begrip 'trialoog' wordt geïntroduceerd: het communiceren in de driehoek van cliënt/patiënt, naasten/mantelzorger en hulpverlening. In de lezing wordt ingegaan welke elementen in de trialoog belangrijk zijn en waar deze aan bij kan dragen.

De workshops 

1. Communiceren is meer dan spreken
    Mariëlle Zwaga en Arno Prinsen

In deze workshop wordt een relatie gelegd tussen de directie gevolgen van niet aangeboren hersenletsel en de beperkingen die deze gevolgen met zich mee kunnen brengen in de communicatie.We gaan tijdens de workshop in op voorbeelden van de deelnemers aan de workshop en samen met de deelnemers zoeken we naar strategieën om ondanks de beperkingen die het hersenletsel met zich meebrengt, toch in gesprek te blijven. Daarbij passeren spraak- en taalstoornissen de revue evenals diverse cognitieve functiestoornissen.

Deelnemers krijgen een hand-out van het gebruikte presentatiemateriaal mee naar huis. 

2. Organisatie en ketenaanpak
    Leo Admiraal en Martien Bron

Vraaggericht werken staat hoog in het vaandel van veel instellingen, professionals en beleidsmakers. Tijdens deze interactieve workshop zal gezamenlijk met de deelnemers gezocht worden naar knelpunten en mogelijkheden van vraaggericht werken. Voor goede ondersteuning van herstel is vraaggericht werken noodzakelijk, maar niet altijd gemakkelijk om te doen vanwege de complexe problematiek van mensen met hersenletsel. De volgende vragen staan in deze workshop centraal:
Waar draait het om bij vraaggericht werken?
Wat verwachten we van de cliënt bij vraaggericht werken?
Wat betekent het voor mij als professional?
Is vraaggericht werken “u vraagt en wij draaien?”
Wat betekent vraaggericht werken voor de instelling?
Hoe kan de noodzakelijke samenwerking tussen instellingen verbeterd worden?

Er wordt gewerkt met casuïstiek in groepen en plenaire discussie.

3. Mantelzorgen is een keuze
    Anneke van der Vlist en Trudy Schreuder-Goedheijt

Het is niet vanzelfsprekend om die rol en taak op je te nemen. Familie, vrienden en professionals kunnen helpen bij het nemen van deze belangrijke beslissing. De realiteit leert dat mensen in de rol als mantelzorger komen zonder dat zij een moment van beslissen hebben genomen of hebben gekregen. Op welke vragen gaat het bij dat keuze moment? Welke dilemma’s kunnen meespelen bij de keuze? Welke taak hebben de professionals hierin? Welke grenzen zeggen ervaren mantelzorgers te hebben en hoe kan hiervan geleerd worden?

In deze workshop wordt eerst een inleiding gegeven over mantelzorgondersteuning. Daarna wordt aan de hand van casuïstiek in dialoog met de zaal de eigen grenzen verkend. Hoe ver wil je gaan in het zorgen voor de ander?Hoe verplicht voel je je? Waar leg je een grens? Uiteindelijk moet dit leiden tot een rijke schakering aan posities en meningen. De workshop zal worden afgerond met een verhandeling over de praktijk en de kansen die er liggen mantelzorgers te ondersteunen.

4. Mantelzorgondersteuning: ‘MantelzorgZorg’
    Marcella Hilbers en Daniel Zwerts

Deze workshop is bedoeld om deelnemers kennis te laten maken met de cursus ‘MantelzorgZorg’. Deze cursus is ontwikkeld ter ondersteuning van mantelzorgers van mensen met hersenletsel en is gebaseerd op het gedachtegoed van de creatieve therapie. We geven een korte uitleg over de cursus. Deze uitleg wordt geïllustreerd met filmbeelden van de cursus uit 2010. Hierna zullen deelnemers zelf aan het werk gaan met beeldende en/of muzikale werkvormen om de gegeven informatie te verduidelijken. We zullen de workshop afsluiten met een terugblik op de eigen ervaringen.

Voor het volgen van de workshop is beeldende- en/of muzikale voorkennis niet vereist.

5. Integreren van ervaringsdeskundigheid in het professionele handelen
    Jean Pierre Wilken en Barbara Stam

Ervaringsdeskundigheid is in. Maar wat is dat nu precies? Hoe kun je als professional in de zorg gebruik maken van de deskundigheid van mensen met hersenletsel en hun naasten? Waaruit bestaat de deskundigheid van de mantelzorger? Vele vragen waarop nog lang niet alle antwoorden voorhanden zijn. In het boek ‘Communicatie bij hersenletsel’ wordt veel plaats ingeruimd voor wat ‘de trialoog’ genoemd wordt: de samenwerking tussen professional, cliënt en mantelzorger op basis van dialoog. In deze samenwerking is het gebruik maken van ieders ervaringsdeskundigheid en het versterken daarvan een belangrijk aspect. In de workshop wordt met de deelnemers onderzocht hoe je op een goede manier ervaringsdeskundigheid een plaats kan geven in je professionele handelen.

6. Behandeling hersenletsel acute stadium: hoe betrek je de familie?
    Anne Visser-Meily en Peter Koppe

De acute fase staat in het teken van overleven en herstel. Voor de familie staat het leven op zijn kop. De naaste is op genomen in het ziekenhuis met hersenletsel; wat is er aan de hand en hoe ernstig is het, mee denken over hoe het nu verder moet, de getroffenen steunen, de eigen emoties etc.  Deze workshop zal aan de hand van 2 casussen de dilemma’s laten zien van de communicatie tussen naasten, patiënten en professionals in de eerste weken na hersenletsel wanneer er nog veel onzekerheden zijn.