Symposium 'Gezond of toch ziek?' Wetenschap en praktijk van suboptimale gezondheid

Het symposium 'Gezond of toch ziek?' is bestemd voor:

• Huisartsen
• Specialisten ouderengeneeskunde
• Maag-darm-leverartsen
• Internisten
• Diëtisten
• Bedrijfs- en verzekeringsartsen

Maar ook andere belangstellenden zijn van harte welkom!

SPREKERS

Prof. dr. Eric Claassen, immunoloog, hoogleraar Athena Inst VU Amsterdam & Afd. Virologie, Erasmus Medisch Centrum Rotterdam

Prof. dr. Renger Witkamp, hoogleraar Voeding en Farmacologie, Wageningen UR (University & Research centre)

Dr. ir. Ger Rijkers, medisch immunoloog, St Antonius Ziekenhuis Nieuwegein

Prof. dr. Lisbeth Mathus-Vliegen, bijzonder hoogleraar Klinische Voeding, afdeling Inwendige Geneeskunde, Universiteit van Amsterdam

Prof. dr. Michiel Kleerebezem, bijzonder hoogleraar Bacterial Genomics, Laboratorium voor Microbiologie, Wageningen UR (University & Research centre)

Dr B.J.M. Witteman, MDL-arts, Ziekenhuis Gelderse Vallei, Locatie Ede

PROGRAMMA

09.00 uur     Ontvangst met koffie en thee
09.30 uur     Opening en introductie
Prof. dr. Eric Claassen, immunoloog, hoogleraar Athena Inst VU Amsterdam & Afd. Virologie, Erasmus Medisch Centrum Rotterdam

10.00 uur     Wat is gezondheid? Hoe meten we wat ziek of gezond is en hoe kunnen we de gezondheid beïnvloeden?
Prof. dr. Renger Witkamp, hoogleraar Voeding en Farmacologie, Wageningen UR (University & Research centre)
Gezondheid is meer dan de afwezigheid van ziekte. Op basis van het idee dat gezondheid ‘weerstand tegen verandering’ betekent, worden mogelijke meetmethoden besproken. Zijn ogenschijnlijk gezonde mensen misschien toch ziek?

10.45 uur     Pauze

11.15 uur     Effecten van probiotica ter preventie van bovenste luchtweginfecties.
Dr. ir. Ger Rijkers, medisch immunoloog, St Antonius Ziekenhuis Nieuwegein
Algemeen wordt aangenomen dat probiotica de immuunrespons kunnen beïnvloeden. Dit gegeven biedt voor verschillende doelgroepen (zoals ouderen en topsporters) interessante mogelijkheden. Of probiotica op termijn ingezet kunnen worden ter preventie van bovenste luchtweginfecties zal aan de hand van klinisch onderzoek besproken worden.

12.00 uur     Probiotica in extremis: fecestransplantatie. De rol van darmbacteriën bij obesitas en colitis.
Prof. dr. Lisbeth Mathus-Vliegen, bijzonder hoogleraar Klinische Voeding, afdeling Inwendige Geneeskunde, Universiteit van Amsterdam
Kiemvrije muizen hebben een zeer hoge conversie van energie in de voeding naar lichaamsmassa met relatief weinig aanmaken van lichaamsvet. Door het kiemvrij zijn zijn er talrijke aanpassingen in morfologisch en functioneel opzicht in het maagdarmkanaal; zij zijn echter zeer gevoelig voor infectie en stress. Een menselijke pendant is er eigenlijk niet of het moest de ongeboren vrucht in de baarmoeder zijn. Aan de andere kant staat de patient met bacteriele overgroei vooral bij stase door motiliteitsstoornissen of door anatomische afwijkingen. Deze lijden sterk door de consumptie van de voeding door de bacteriele flora en worden gekenmerkt door gewichtsverlies, bloedarmoede, eiwittekort en waterige diarree. De behandeling bestaat uit niet resorbeerbare antibiotica. Goede en dus slechte invloeden van de eigen flora.
Kunnen we dat nu ook gebruiken bij andere ziekten? Een verstoring van de darmflora door gebruik van bepaalde antibiotica leidt tot een ernstig ziektebeeld, de pseudomembraneuze colitis verwekt door overgroei van Clostridium difficile. De eerste behandeling is antibiotisch, maar de infectie kan hardnekkig zijn. In het buitenland volgt dan een probioticum Saccharomyces boulardii, maar ook is donor transplatatie van gezonde ontlasting een alternatief. Toen uit muizenproeven bleek dat magere muizen een minder efficiente flora hadden dan dikkere muizen en dat magere muizen dik en dikke muizen mager werdfen door elkaars flora toegediend te krijgen was het idee geboren dit ook bij mensen uit te zoeken. Naar analogie van de proeven bij muizen is er nu onderzoek gaande bij obese patienten die of hun eigen feces of de feces van gezonde magere personen krijgen toegediend. Een extreme vorm van probiotische therapie?

12.45 uur     Afrikaanse lunch met uitzicht op de savanne

14.00 uur     In gesprek met je darmbacteriën. Gezondheidseffecten van veranderingen in de microbiota.
Prof. dr. Michiel Kleerebezem, bijzonder hoogleraar Bacterial Genomics, Laboratorium voor Microbiologie, Wageningen UR (University & Research centre)
De menselijke darm wordt bewoond door een groot aantal verschillende bacteriën die een grote rol spelen in onze gezondheid. De bacterie-populaties, ook wel microbiota genoemd, is verschillend in de verschillende delen van ons darmstelsel. Microbiota onderzoek geeft mogelijkheden om de relaties van deze bacteriën met onze gezondheid te onderzoeken, en het ‘moleculaire gesprek’ dat er plaatsvindt in onze darm in kaart te brengen. Deze presentatie zal een aantal aspecten van het microbiota onderzoek belichten en daarnaast ingaan op het gezondheids-effect van veranderingen in de microbiota door voedingsinterventies, bijvoorbeeld door consumptie van probiotica.

14.45 uur     Probiotica als medicijn? Fact and fiction.
Dr B.J.M. Witteman, MDL-arts, Ziekenhuis Gelderse Vallei, Locatie Ede
Het immuunsysteem van de darm bestaat uit een uitgebreid controle- en defensiemechanisme, het zgn. GALT (Gut-Associated Lymphoid Tissue) dat wellicht 70% van het immuunsysteem vormt. De gut-liver axis (cross talk) speelt hierbij een belangrijke rol. Dit immuunsysteem is naast voeding sterk afhankelijk van de microbiota en bepaalt in belangrijke mate de (darm)gezondheid. Het effect van het GALT en de microbiota zijn niet beperkt tot de directe defensie van de darm, maar lijken het totale immuunsysteem te beïnvloeden. Via deze weg zou het met probiotica mogelijk kunnen zijn om niet alleen het beloop van darmspecifieke maar ook van niet darmspecifieke aandoeningen gunstig te beïnvloeden. Is er een nieuwe rol weggelegd voor probiotica? Kunnen we probiotica (vaker) inzetten als geneesmiddel? Aan de hand van klinische onderzoeksresultaten bij verschillende aandoeningen wordt u hierover geïnformeerd.

15.30 uur     Samenvatting van de dag vertaald naar praktische aanbevelingen
Prof. dr. Eric Claassen, immunoloog, hoogleraar Athena Inst VU Amsterdam & Afd. Virologie, Erasmus Medisch Centrum Rotterdam

16.00 uur     Petje op, Petje af!
Een spannende afvalrace met een inspirerende prijs

16.15 uur     Borrel en aansluitend bezoek Burgers’ Zoo

Accreditatie is toegekend door:

• Accreditatie Bureau Cluster 1 (Huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde en artsen voor verstandelijk gehandicapten) voor 5 punten
• Nederlandse Vereniging van Diëtisten voor 5 punten
• Nederlandse Vereniging voor Maag-Darm-Leverartsen (MDL) voor 5 punten
• Nederlandse Internisten Vereniging (NIV) voor 5 punten
• Accreditatiebureau Sociaal Geneeskundigen (AbSG) voor 5 punten

Login